Schoolontwikkeling door onderzoek

Hoe zorg ik dat onderzoek resultaten oplevert waar de school echt iets mee kan? Hoe kan ik een onderzoekende houding bij leraren stimuleren? Elke school loopt dagelijks tegen uiteenlopende vragen aan. Omdat iedere school anders is, zijn pasklare antwoorden meestal niet voorhanden. De school zal dan zelf op (onder)zoek moeten gaan naar een oplossing.

Bekijk de preview

Checklists en praktische handreikingen
De tool onderzoekenderwijs.nl biedt scholen checklists, praktische handreikingen en praktijkvoorbeelden om door middel van onderzoek bij te dragen aan de verdere ontwikkeling van de school. Daarnaast kun je in een persoonlijke werkomgeving alle werkdocumenten en literatuur plaatsen en delen, zodat alle betrokkenen bij het onderzoek gemakkelijk over de meest recente documenten kunnen beschikken.

Deze tool is bedoeld voor schoolleiders, managers, teams, onderzoekscoördinatoren en onderzoekers, die de impact van hun onderzoek op de schoolontwikkeling willen vergroten. Vooraf, tijdens en na afloop van een onderzoek dat een individuele klas of school overstijgt, krijg je tips voor de inbedding in de school en checklists gericht op belangrijke condities. Met behulp van deze tool wordt de bruikbaarheid van de resultaten vergroot en de onderzoekscultuur op school versterkt.

Duurzame schoolontwikkeling
Steeds meer scholen zijn op zoek naar duurzame vormen van schoolontwikkeling, waarbij de professionaliteit van leraren wordt versterkt. In de recente verkenning van de Onderwijsraad ‘Leraar zijn’ wordt gesteld dat professionele leraren een kritisch-onderzoekende houding hebben, over een praktische wijsheid beschikken en weten waarvoor ze staan en daarover in dialoog blijven met anderen. Deze opvattingen passen bij het concept van de school als een professionele leergemeenschap. Hierin hebben de leraren een gemeenschappelijke ambitie, voelen zich gezamenlijk verantwoordelijk voor de ontwikkeling van alle leerlingen, leren van en met elkaar en hebben een onderzoekende houding. Een school kan zich ontwikkelen tot een professionele leergemeenschap door het uitvoeren van praktijkgericht onderzoek.

Schoolontwikkeling door onderzoek: feedbackfunctie en dialoogfunctie
Onderzoek draagt op twee manieren bij aan schoolontwikkeling. In de eerste plaats kan onderzoek bijdragen aan het meer planmatig uitvoeren van verbeteringen of innovaties, waardoor deze een meer systematisch en transparant karakter krijgen. Onderzoeksresultaten houden de school een spiegel voor en geven feedback op het functioneren van de school. Dit noemen we de feedbackfunctie van onderzoek. In de tweede plaats kan de uitvoering van onderzoek leiden tot het ontwikkelen van een onderzoekende houding van leraren en het ontwikkelen van een onderzoekscultuur op school, door het gezamenlijk beantwoorden van vragen die het onderzoek oproept. Hierdoor ontstaat interactie en communicatie. Dit noemen we de dialoogfunctie van onderzoek.

In de praktijk blijkt de dialoogfunctie meer impact op de schoolontwikkeling te hebben dan de feedbackfunctie. Het is niet nodig dat leraren zelf het onderzoek uitvoeren, wel dat zij meedenken en meediscussiëren in elke fase van het onderzoek. De feedbackfunctie en de dialoogfunctie treden niet automatisch op als er op school een onderzoek wordt uitgevoerd. Er moeten verschillende condities vervuld worden. Deze tool helpt u daarbij.